Onderwerpen

PLENAIR:

Hoe vrij bent u in uw pro justitia onderzoek?
Drs. Barend van Giessen

De gedragsdeskundige die onderzoek doet bij een justitiabele werkt in een zeer complexe omgeving. In de reguliere GGZ heeft de cliënt een hulpvraag en komt (relatief) vrijwilliger om geholpen te worden. Bij een onderzoek in opdracht van justitie ervaart de betrokkene veel minder vrijheid. Dit kan echter ook voor de gedragsdeskundige gelden: wat is uw uitgangspunt bij uw onderzoek en hoe vrij bent u? Wordt u wellicht beperkt door uw opvattingen over de maatregel tbs? Wat zijn uw impliciete waarden en normen ten aanzien van zedendelinquenten? In hoeverre wordt u in uw onderzoek geleid door de kans op een tuchtklacht tegen u? In deze plenaire sessie wordt stilgestaan bij deze vragen die zich richten op ethische en normatieve vraagstukken binnen het werk van psychologen en psychiaters in het forensische werkveld.

Leerdoelen:
- Bewustwording impliciete waarden en normen omtrent het werken met justitiabelen.
- Verkenning van ethische kwesties met betrekking tot de advisering binnen een juridisch kader.


Raadkamer: dilemma's in de advisering
Mr. Harry Stikkelbroeck
Mr. Yvo van Kuijck
Mr. Maarten Beukers
Mr. Judith Kwakman
 

Is een advies passend vanuit juridisch oogpunt, en is het advies ook haalbaar? Wat zijn, in de verschillende domeinen, de voetangels en klemmen en hoe zijn die helder te krijgen in de context van een (geritualiseerd) strafproces? Hoe duidelijk kunnen en mogen magistraten en deskundigen zijn over de inschatting van responsiviteit en behandeltrouw in het licht van risicofactoren en beschermende factoren, over de onderschatting of juist overschatting van de risico’s? 

Leerdoelen:

- Expliciteren van de de grens van het eigen domein en de verleiding kunnen weerstaan het andere domein te betreden.
- Helderheid verkrijgen over de eigen positionering binnen het strafproces, waarin tegengestelde belangen kunnen bestaan.
 

PLENAIR EN WORKSHOP

Over willen, kunnen en moeten: de juiste justitiabele op de juiste plek
Harry Beintema

De afgelopen jaren is het belang en omvang van forensische zorg sterk gegroeid. Deze patiënten zijn echter vaak maar een deel van hun leven onderworpen aan strafrechtelijke maatregelen. Tegelijkertijd is de maatschappelijk context voor zorg dramatisch aan het veranderen. Of het nu gaat om de invoering van de Basis GGz, de Jeugdwet, ambulantisering of de WMO: bijna niets blijft bij het oude. En dan spreken we nog niet over de invoering van de WVGGz of forensisch relevante zaken als schuld hulpverlening en huisvesting. Toch moet in deze wirwar van systemen u als rapporteur een idee formuleren waarmee de verdachte en de samenleving een betere kans maken op het voorkomen van delicten. Waar kunt u voor kiezen? Wat betekenen de beveiligingsniveaus? Hoeveel veiligheid biedt de reguliere GGz? Hoeveel dwang en beperking kan er in de verschillende kaders? Wat te doen bij kleine delicten en grote risico’s? Bij deze en meer vragen staan we stil, en onderzoeken hoe de verschillende invalshoeken van zorg, toezicht, en maatschappelijke hulp kunnen bijdragen. We staan expliciet stil hoe we deze inzichten kunnen vertalen in de rapportage. 

Leerdoelen:
- Inzicht in recente en aanstaande grote stelselwijzigingen, en de impact op forensische risico’s.
- Inzicht in de impact hiervan op de advisering.
- Het betrekken van dit perspectief in een zo constructief mogelijk advies aan de rechtbank.

 

Werken in gedwongen kader
Wietse Bouwsma

Het Pro Justitia advies en de praktijk
De PJ-rapporteur komt, ziet en adviseert. In het geval van tbs met voorwaarden of voorwaardelijke beëindiging van de verpleging heeft de reclassering de taak, na een overgenomen advies, te controleren of de terbeschikkinggestelde zich al dan niet houdt aan de aan cliënt gestelde voorwaarden.

In de plenaire bijdrage komen zowel de advisering en de uitvoering van het advies aan de orde alsook de samenhang daartussen of het eventuele gebrek aan samenhang.

Advisering
Komen de adviezen van de PJ-rapporteurs tot stand in of na overleg met de reclassering? Zijn de adviezen uitvoerbaar in de praktijk? Heeft de PJ-rapporteur voldoende kennis van de (on)mogelijkheden in de uitvoeringspraktijk van de reclassering? Zou de PJ-rapporteur beschikbaar moeten blijven gedurende de uitvoering van het advies? Werken we voldoende interdisciplinair?

Praktijk
Hoe voert de reclassering deze adviezen in de praktijk uit? Naast de technische kant, wat moet er gebeuren en aan welke voorwaarden moet worden voldaan (controle), zal gesproken worden over de zachte kant, hoe krijgt men de cliënt zover dat hij zich ook daadwerkelijk houdt aan deze voorwaarden (begeleiding). Begrippen als reactance en compliance, autoriteit en macht zullen de revue passeren. Deze (theoretische) begrippen worden in de workshops op meer praktische wijze tot leven gebracht.

Leerdoelen:
- Bewustwording van het belang van samenhang tussen advisering en uitvoering.
- Inzicht in de (on)mogelijkheden van tenuitvoerlegging van eigen advisering

 

The proof of the pudding
Ivo van Outheusden

De pro justitia rapporteur is een voorbijganger. Hij of zij brengt advies uit, licht dit eventueel nog toe ter zitting en verdwijnt dan uit het leven van de justitiabele. Vrijwel nooit hoort de rapporteur nog eens terug wat er van de behandeling terecht is gekomen en of het advies (indien overgenomen door de rechtbank) ‘werkbaar’ was. Hield de justitiabele zich aan de voorwaarden? Had de kliniek liever een andere titel gezien?

In de plenaire sessie wordt een overzicht gepresenteerd van de diverse titels die geadviseerd kunnen worden, met daarbij een inventarisatie van de belangrijkste problemen die in het klinische of ambulante veld worden ervaren in de behandeling.

Tijdens de workshops worden, op basis van een aantal casus, de meest voorkomende problemen uitgewerkt die zich tijdens behandeling kunnen aandienen. Onderzocht wordt of bepaalde kenmerken van de casus, dan wel eigenschappen van de justitiabele interessant zijn bij het maken van een keuze, of welke signalen tijdens het rapportageproces kunnen helpen bij het zo doelmatig mogelijk adviseren.

Leerdoelen:
- Wat zijn de meest voorkomende problemen die tijdens behandeling optreden, voor de meest gangbare titels?
- Waar kun je op letten bij het opstellen van een werkbaar advies?

 

WORKSHOP:

De bomen en het bos: vele juridische kaders voor behandeling
Dr.mr.drs. Michiel van der Wolf

Er zijn vele juridische kaders waarbinnen behandeling plaats kan vinden. In deze workshop wordt hierin enige ordening gebracht en wordt ingegaan op de vraag waarom het van belang is de verschillende kaders van elkaar te (kunnen) onderscheiden.

Leerdoelen:
- Kennis opdoen met de verschillende juridische kaders van behandeling;
- Inzicht verkrijgen in wat het betekent dat behandeling binnen een bepaald kader plaatsvindt.